Wij nemen de zorgen uit handen

Na een overlijden moeten eerst de directe zaken rondom het overlijden en de uitvaart worden geregeld. Voor de nalatenschap is het vervolgens belangrijk om vast te stellen of er een testament is, wie de erfgenamen zijn en welke bezittingen en schulden aanwezig zijn. Maak niet te snel gebruik van bezittingen uit de nalatenschap en verkoop of verdeel deze niet voordat duidelijk is hoe u met de erfenis wilt omgaan. Als erfgenaam kunt u namelijk kiezen tussen zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Daarna kan de verdere inventarisatie en afwikkeling van de nalatenschap beginnen.

U kunt bij het Centraal Testamentenregister navragen of iemand een testament heeft laten opstellen. Het register vermeldt of er een testament bestaat, wanneer dit is gemaakt en bij welke notaris. Het register geeft niet aan wat er in het testament staat. Wanneer een testament aanwezig is, kan een notaris de inhoud opvragen en beoordelen welke direct belanghebbenden daarover geïnformeerd mogen worden. Het opvragen bij het Centraal Testamentenregister is kosteloos en kan in veel gevallen digitaal. Het is verstandig dit vroeg in de afwikkeling te doen, omdat het testament kan bepalen wie erfgenamen zijn en of er een executeur is benoemd.

Nee. Als erfgenaam heeft u in beginsel drie mogelijkheden. U kunt de erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Bij zuivere aanvaarding accepteert u zowel bezittingen als schulden. Bij beneficiaire aanvaarding wordt de nalatenschap volgens wettelijke regels vereffend en bent u in beginsel beschermd tegen een tekort uit de nalatenschap. Bij verwerping bent u geen erfgenaam meer en ontvangt u niets. Welke keuze passend is, hangt af van de situatie. Zolang u nog geen keuze heeft gemaakt, is het verstandig voorzichtig om te gaan met goederen en betalingen uit de nalatenschap.

Een verklaring van erfrecht is een notariële verklaring waarin onder andere staat wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om namens de nalatenschap op te treden. Banken en andere instanties kunnen hierom vragen voordat zij toegang geven tot rekeningen of informatie. Ook bij een woning kan een verklaring van erfrecht van belang zijn. U heeft zo'n verklaring echter niet in iedere nalatenschap nodig. Soms is bijvoorbeeld een overlijdensakte voldoende. De notaris onderzoekt voordat de verklaring wordt afgegeven onder andere de burgerlijke stand, het Centraal Testamentenregister en de positie van de erfgenamen.

Wie de nalatenschap afwikkelt, hangt af van de situatie. Is in het testament een executeur benoemd en heeft deze zijn benoeming aanvaard, dan voert de executeur de taken uit die aan hem zijn toegekend. Is er geen executeur, dan ligt de afwikkeling in beginsel bij de erfgenamen. Zij kunnen één persoon machtigen om bepaalde werkzaamheden namens hen te verrichten en kunnen ook een notaris of andere deskundige inschakelen. Bij beneficiaire aanvaarding kan daarnaast sprake zijn van vereffening. De Erfeniswijzer kan helpen om de verschillende werkzaamheden in kaart te brengen en het overzicht tijdens de afwikkeling te bewaken.