Uw nalatenschap volledig in kaart gebracht

Een goede voorbereiding begint met overzicht. Breng in kaart wat u bezit, welke schulden en verzekeringen u heeft, waar belangrijke documenten liggen en wie uw contactpersonen zijn. Denk ook aan bankrekeningen, een woning, pensioen, digitale accounts en persoonlijke wensen voor later. Vervolgens kunt u bekijken of juridische documenten nodig zijn, zoals een testament of levenstestament. Door deze zaken bij leven te regelen, voorkomt u dat uw naasten later zelf moeten uitzoeken wat er is en wat uw wensen waren. Een persoonlijk levensdossier kan helpen om al deze informatie overzichtelijk op één plek vast te leggen.

Een testament is niet verplicht. Wanneer u geen testament heeft, bepaalt de wet wie uw erfgenamen zijn en hoe uw nalatenschap wordt verdeeld. Dat kan prima aansluiten bij uw wensen, maar dat hoeft niet. Een testament kan bijvoorbeeld belangrijk zijn wanneer u ongehuwd samenwoont, iemand anders wilt laten erven, een kind wilt onterven, een executeur wilt benoemen of specifieke bezittingen wilt nalaten. Een testament wordt altijd bij een notaris opgesteld. Het is daarom verstandig eerst te bekijken wat er volgens de wet in uw situatie zou gebeuren en vervolgens te beoordelen of u daarvan wilt afwijken.

Een testament regelt wat er na uw overlijden met uw nalatenschap gebeurt. U kunt daarin bijvoorbeeld erfgenamen aanwijzen, legaten opnemen en een executeur benoemen. Een levenstestament is juist bedoeld voor de periode waarin u nog leeft, maar uw zaken mogelijk niet meer zelf kunt regelen. Daarin kunt u vastleggen wie namens u financiële, persoonlijke of medische zaken mag regelen. Het ene document vervangt het andere dus niet. Een testament werkt na overlijden, terwijl een levenstestament tijdens uw leven van belang kan zijn. Beide documenten kunnen bij de notaris worden opgesteld en kunnen onderdeel zijn van een bredere voorbereiding op later.

Heeft u geen testament, dan bepaalt de wet wie uw erfgenamen zijn. Echtgenoten, geregistreerde partners en kinderen behoren tot de eerste groep erfgenamen. Bij een gehuwde of geregistreerde partner met kinderen geldt in beginsel de wettelijke verdeling. De langstlevende krijgt de goederen en schulden, terwijl de kinderen een geldvordering krijgen. Zijn er geen erfgenamen in deze groep, dan kijkt de wet achtereenvolgens naar onder andere ouders, broers, zussen en verdere familie. Een ongehuwde samenwonende partner is niet automatisch erfgenaam. Wilt u een andere verdeling, dan kan een testament nodig zijn.

U kunt veel meer vastleggen dan alleen wie later van u erft. Denk aan een overzicht van bankrekeningen, verzekeringen, schulden, belangrijke documenten, abonnementen, digitale accounts, contactpersonen en uitvaartwensen. Ook kunt u aangeven waar documenten te vinden zijn en welke personen uw naasten kunnen benaderen. In een persoonlijk levensdossier kan deze informatie overzichtelijk worden samengebracht. Voor zaken met juridische gevolgen, zoals de benoeming van erfgenamen of een executeur, is een testament nodig. Door praktische informatie en juridische regelingen goed op elkaar af te stemmen, voorkomt u dat nabestaanden na uw overlijden onnodig veel moeten uitzoeken.